2. Wyjątki z myśli J.A. Komeniusza, nauczyciela narodów



Ze wszystkiego, co najbardziej potrzebne, najpotrzebniejszy jest Bóg.
Szukaj raczej Boga niż bogactwa.
Kto swe fundamenty oparł na Bogu, stoi na pewnej skale i jest niezdobyty.
Cyceron prawi: O tym, kto wypiera się boga, z trudem można stwierdzić, że jest zdrowy na umyśle.
To, czego Chrystus wymagał od ludzi w imieniu Boga, nie były jakieś obrządki, lecz wewnętrzna odnowa człowieka, i jak mówi, odrodzenie do nowego, świętego i w pełni duchowego żywota.


W poglądach dotyczących Boga oraz treści religii istnieje nieskończony chaos, niech już porównujemy wzajemnie wszystkie wyznania, które możemy zobaczyć na świecie, lub osądzamy każde z osobna. Wiele dusz na świecie dochodzi do przekonania, że lepiej jest nie zwracać uwagi na liczne i kłótliwych wyznań i w cichości potajemnie obcować z Bogiem.
Kościół powszechny będzie bardziej uniwersalny od wszystkich dotychczasowych, będąc przeznaczony do rozpowszechniania po całej ziemi, prostszy, przez co łatwiejszy. Celem kościoła powszechnego jest łączenie człowieka z Bogiem i Boga z człowiekiem,... Aby nawet bez zewnętrznych obrządków Bóg mógłby być czczony w duchu i w prawdzie. Nie żąda nic więcej niż ustawicznego chodzenia z Bogiem, rozmawiania z Bogiem i czynienia z Bogiem. Polega głównie na urzeczywistnianiu świata duchowego. Niech, więc zaniknie kościół Kaina, który... powołuje sekty, podnosi prześladowanie dla niezgody w wierze i przelewa krew a w końcu szuka miejsca na ziemi zamiast nieba.

Nasza mądrość powinna dotyczyć poznania Boga i prawa Bożego.
Ktokolwiek chce mieć największe zasługi u Boga i ludzi (to jednak powinien chcieć, każdy kto może), niechaj to czyni ażeby możliwie najwięcej ludzi przywieźć do Boga. To więcej, niż dać biednym bogactwo, ślepym wzrok i martwym życie.
Ubogi, kto nad czymś pracuje bez współdziałania z Bogiem, takie dzieło, bowiem nie pochodzi od tego, w którym jedynym jest stałość i istota istot, dlatego więc koniecznie ulegnie rozpadowi. Lecz Bóg nie współdziała z nikim, jedynie z tymi, którzy pracują nad jego dziełem.
Bóg jest Bogiem ładu.
Nie ma mocy, jednie od Boga.
Porządek świata uczy, iż istniej Bóg, albowiem porządek nie może pochodzić z jakiegoś przypadku. Wyobraź sobie: Gdybyś miał przygotowane typy tej księgi i gdybyś je rozsiał i nawarstwił z nich stos, po tysiąc a tysiąc i znów tysiąckroć i nieskończenie wielokroć, przecież nigdy nie powstanie taka księga, którą raz stworzyła sztuka. Jak więc mógł świat, na tyle uporządkowany system, powstać z przypadku?
Gdziekolwiek panuje porządek, tam jest też coś, co nim rządzi.
Prawa są zawsze ustalane przez kogoś, kto stoi wyżej a obowiązują stojącego niżej.
Jest oczywiste, iż śmierć jest przejściem gdzie indziej.
Jako ciało jest przed szatą i może być bez szaty, tak i duch jest przed ciałem i może istnieć bez niego, ponieważ ciało nie jest niczym innym, niż szatą ducha.
Duch to to w nas, czym jesteśmy obrazem Bożym, to czym jesteśmy malutcy bogowie, czyli ludzie.
Ktokolwiek szukasz jedynie pozorów, obrządków, świetności, bogactwa, urzędów, mocy i panowania, jest Antychryst, a nie sługa Chrystusa.

Szatanowi zależy na tym, żeby naruszenia postępowały wolno, aby ludzie nie widzieli jak upadają do zguby, dopóki nie znajdą się w przepaści zagubienia.
Diabeł stale usiłuje o to, aby ludzie nie znali, co jest dobrem a co złem, co więcej, aby brali zło za dobro, a dobro za zło, i ochoczo pozwolili się spętać tymi łańcuchami niewiedzy.
Gdzie nie sięga żadne światło, tam mocno stoi ciemność jak w głębokich podziemnych lochach. Podobnie w myśli, do której nie przeniknęło żadne poznanie rzeczy, nieuchronnie włada niewiedza.
Wszyscy zostaliśmy wysłani do tejże szkoły świata i zadaje się nam przygotować się do innego życia.
Zaniedbywanie wychowania jest zgubą ludzi, rodzin, rzesz i całego świata.
Żyć i nie wiedzieć dla czego żyjesz, znaczy żyć tak, jak żyje mucha czy pokrzywa.
Dwuletnim, trzyletnim a tym bardziej czteroletnim można już wszczepiać wiedzę o Bogu i o życiu a śmierci, przez którą życie powszednie przechodzi w inne, ażeby na miarę swoich zdolności rozumienia zaczęły pojmować dlaczego tu są i co powinny czynić.
Czynny żywot jest żywotem prawdziwym, lenistwo jest grobem za życia.
Niechaj myśli, słowa i czyny stanowią jedną harmonię. Bardziej musimy być gotowi umrzeć, niż poplamić swój honor.

Co do ksiąg dobrych i pożytecznych autorów, trzeba będzie sporządzić z nich wybory.
Niechaj nic nie zostanie zapomniane, co służyć by mogło prawdziwszej mądrości, pobożności i ładu.
Filozofia jest zbyt rozległa, tak więc lepiej prawie nic nie wiedzieć aniżeli dać się w nieskończoność mącić różniącymi się poglądami i zamiast świata wiedzy plątać się we mgle różnych mniemań.
Poważniejsze księgi, z którymi wiążemy oczekiwanie rozmnożenia mądrości, należy czytać nieprzerwanie dwu lub trzykrotnie. Podczas pierwszego czytanie zaznaczymy wszystkie rzeczy warte uwagi, podkreślając lub wstawiając gwiazdki na skraju. Z wszystkiego co czytasz, sporządź sobie wypisy.

Wydawców musimy usilnie prosić i zobowiązywać, ażeby nie pomnażali papieru, lecz mądrości i aby za swój cel nie pokładali zysku sakiewek, lecz światło duszy, aby na prawdę byli sługami światła, a nie niewolnikami Plutona (boga bogactwa), sprawcy ciemności i zamętu.




JUDr. František Venzara
Nádražní 28
783 13 Štěpánov u Olomouce
Republika Czeska



 

<< Z PIEROTEM

 

Cтарт / Start: 1.3.2007
Oригинал / Original: www.spmz.info
SPMZ • Nádražní 28, 783 13 Štěpánov u Olomouce
Czech republic

IBAN: CZ81 0300 000 0002 5734 6517
BIC: CEKOCZPP

thank you for your support!